GIÁ TRỊ CỦA HỆ SỐ KHUẾCH TÁN BIỂU KIẾN (ADC) TRONG XÁC ĐỊNH ĐIỂM GLEASON UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT

Nguyễn Nga1, , Nguyễn Văn Sơn2, Nguyễn Minh Châu3
1 Trường Đại học Y Dược - Đại học Quốc gia Hà Nội
2 Trường đại học Y Dược - Đại học Quốc gia Hà Nội
3 Khoa Chẩn đoán hình ảnh - Bệnh viện E

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

            Mục tiêu: Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá tương quan và giá trị của hệ số khuếch tán biểu kiến (ADC) trong xác định điểm Gleason ung thư tuyến tiền liệt (UTTTL).


            Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: từ tháng 1 năm 2023 đến tháng 12 năm 2024, 39 bệnh nhân được chẩn đoán và có kết quả mô bệnh học là UTTTL, đã được chụp cộng hưởng từ tuyến tiền liệt trước đó. Chúng tôi đánh giá tương quan giữa giá trị ADC tại tổn thương với điểm Gleason bằng hệ số tương quan Spearman’s, sau đó so sánh giá trị ADC giữa hai nhóm UTTTL không có ý nghĩa lâm sàng (Gleason =6) và có ý nghĩa lâm sàng (Gleason >6) bằng kiểm định Mann-Whitney test. Đường cong ROC được sử dụng để tìm giá trị ADC trong phân biệt UTTTL có và không có ý nghĩa lâm sàng.


            Kết quả: Tuổi trung bình bệnh nhân là 75,8 ± 7,3 tuổi. Thể tích trung bình tuyến là 48,4 ± 25,4 gram. 62% UTTTL xuất phát từ vùng ngoại vi, 38% xuất phát từ vùng tuyến trung tâm. 7,7% bệnh nhân có điểm Gleason =6, 92,3% bệnh nhân có điểm Gleason >6. Giá trị ADC tại tổn thương có tương quan nghịch mạnh với điểm Gleason, với hệ số tương quan Spearman’s = -0,619 (p=0,000). Giá trị ADC trung bình của nhóm Gleason =6 là 1194,33 ± 41,9 s/mm2, cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm Gleason >6 là 802,3 ± 115,4 s/mm2 (p<0,05). Phân tích đường cong ROC cho thấy với ngưỡng giá trị ADC là 1093,5 s/mm2, cộng hưởng từ khuếch tán có khả năng phân biệt UTTTL không có ý nghĩa lâm sàng và có ý nghĩa lâm sàng, với độ nhạy 100%, độ đặc hiệu 97,2%.


            Kết luận: Giá trị ADC có mối tương quan đáng kể với điểm Gleason và có khả năng dự đoán UTTTL có và không có ý nghĩa lâm sàng.


            Từ khóa: ung thư tuyến tiền liệt, ý nghĩa lâm sàng, hệ số khuếch tán biểu kiến, điểm Gleason.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Bray, F., et al., Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin, 2024. 74 (3): p. 229-263.
2. Borza, T., R. Konijeti, and A.S. Kibel, Early detection, PSA screening, and management of overdiagnosis. Hematol Oncol Clin North Am, 2013. 27 (6): p. 1091-110, vii.
3. Kasivisvanathan, V., et al., MRI-Targeted or Standard Biopsy for Prostate-Cancer Diagnosis. N Engl J Med, 2018. 378 (19): p. 1767-1777.
4. Woo, S., et al., Preoperative Evaluation of Prostate Cancer Aggressiveness: Using ADC and ADC Ratio in Determining Gleason Score. AJR Am J Roentgenol, 2016. 207 (1): p. 114-20.
5. Itatani, R., et al., Clinical utility of the normalized apparent diffusion coefficient for preoperative evaluation of the aggressiveness of prostate cancer. Jpn J Radiol, 2014. 32 (12): p. 685-91.
6. Phạm, T.H., et al., Correlation between apparent diffusion coefficient on diffusion-weighted imaging and prostatespecific antigen levels with gleason histological grading in prostate cancer. Vietnamese Journal of Radiology and Nuclear Medicine, 2024(56): p. 48-55.
7. Bengtsson, J., et al., Correlation between ADC, ADC ratio, and Gleason Grade group in prostate cancer patients undergoing radical prostatectomy: Retrospective multicenter study with different MRI scanners. Front Oncol, 2023. 13: p. 1079040.
8. Verma, S., et al., Assessment of aggressiveness of prostate cancer: correlation of apparent diffusion coefficient with histologic grade after radical prostatectomy. AJR Am J Roentgenol, 2011. 196 (2): p. 374-81.
9. Hambrock, T., et al., Relationship between apparent diffusion coefficients at 3.0-T MR imaging and Gleason grade in peripheral zone prostate cancer. Radiology, 2011. 259 (2): p. 453-61.
10. Nguyen, T.B., et al., Utility of quantitative apparent diffusion coefficient measurements and normalized apparent diffusion coefficient ratios in the diagnosis of clinically significant peripheral zone prostate cancer. Br J Radiol, 2018. 91 (1088): p. 20180091.
11. Weinreb, J.C., et al., PI-RADS Prostate Imaging - Reporting and Data System: 2015, Version 2. Eur Urol, 2016. 69 (1): p. 16-40.
12. Surov, A., H.J. Meyer, and A. Wienke, Correlations between Apparent Diffusion Coefficient and Gleason Score in Prostate Cancer: A Systematic Review. Eur Urol Oncol, 2020. 3 (4): p. 489-497.
13. Bajgiran, A.M., et al., Apparent Diffusion Coefficient (ADC) Ratio Versus Conventional ADC for Detecting Clinically Significant Prostate Cancer With 3-T MRI. AJR Am J Roentgenol, 2019. 213 (3): p. W134-w142.